Nằm giữa thành phố Mardin cổ kính, Nhà thờ Mor Behnam là công trình tôn giáo mang đậm dấu ấn của cộng đồng Kitô giáo Syriac tại Thổ Nhĩ Kỳ. Với lịch sử lâu đời, kiến trúc đá đặc trưng và nhiều giá trị văn hóa, tôn giáo đặc sắc, nơi đây là điểm đến đáng chú ý trong hành trình khám phá Mardin. Hãy cùng Du lịch Việt Nam tìm hiểu những nét nổi bật của Nhà thờ Mor Behnam qua bài viết dưới đây!
Nhà thờ Mor Behnam ở đâu?
Nhà thờ Mor Behnam tọa lạc tại khu phố Şar, quận Artuklu, thành phố Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ, thuộc khu vực Mardin cổ. Đây là một trong những công trình tôn giáo nổi bật trên tuyến 1. Cadde, nơi tập trung nhiều di tích lịch sử, kiến trúc và công trình tôn giáo của thành phố.
Nhà thờ nằm trong khu phố cổ Mardin, giữa không gian kiến trúc bằng đá đặc trưng của thành phố. Vị trí này giúp du khách dễ kết hợp tham quan Nhà thờ Mor Behnam với các điểm đến lân cận như Bảo tàng Mardin, Nhà thờ Đức Mẹ Maria, Mardin Ulu Camii và Zinciriye Medresesi.
Công trình hiện thường được biết đến với tên Mor Behnam (Kırklar) Kilisesi, trong đó Kırklar Kilisesi có nghĩa là Nhà thờ Bốn Mươi. Theo thông tin của cơ quan du lịch Mardin, nhà thờ ban đầu được xây dựng để tưởng nhớ Mor Behnam và em gái Saro, còn cả hai tên gọi của công trình đều bắt nguồn từ những truyền thuyết Kitô giáo thời kỳ đầu… Xem thêm: Núi Olympos – Khám Phá Ngọn Núi Huyền Thoại Của Các Vị Thần Hy Lạp.
>> Xem thêm: Núi Olympos – Khám Phá Ngọn Núi Huyền Thoại Của Các Vị Thần Hy Lạp
Kiến trúc Nhà thờ Mor Behnam có gì đặc biệt?
Không chỉ có lịch sử lâu đời, Nhà thờ Mor Behnam còn gây ấn tượng bởi kỹ thuật xây dựng và nghệ thuật đá đặc trưng của Mardin.
Kiến trúc đá đặc trưng của Mardin
Nhà thờ được xây dựng chủ yếu bằng đá đẽo, loại vật liệu phổ biến trong các công trình lịch sử ở Mardin. Những khối đá được gia công khá đồng đều, tạo nên vẻ ngoài chắc chắn nhưng vẫn mang nét tinh tế. Cách sử dụng đá giúp công trình hòa hợp với tổng thể kiến trúc bằng đá đặc trưng của khu phố cổ Mardin, đồng thời thể hiện kỹ thuật xây dựng lâu đời của khu vực.
Hệ thống 12 cột đá và mái vòm
Một điểm đáng chú ý bên trong nhà thờ là hệ thống 12 cột đá lớn được bố trí theo hướng đông – tây. Các cột kết hợp với hệ thống mái vòm, vừa tạo kết cấu nâng đỡ cho công trình vừa định hình không gian nội thất. Những mái vòm bằng đá tạo cảm giác không gian bên trong có chiều sâu, đồng thời làm nổi bật đặc trưng kiến trúc cổ của Nhà thờ Mor Behnam.
Những chi tiết chạm khắc đá tinh xảo
Bên cạnh kết cấu chính, nhà thờ còn nổi bật với nhiều chi tiết đá được chạm khắc và gia công tỉ mỉ. Các cổng, khu vực bàn thờ cùng những bộ phận trang trí là những chi tiết đáng chú ý khi tham quan.
Đặc biệt, nội thất còn có các cửa bàn thờ bằng gỗ, bàn thờ nghi lễ và nhiều vật dụng tôn giáo cổ, góp phần tạo nên giá trị nghệ thuật và lịch sử riêng cho công trình.
Những điểm nổi bật bên trong Nhà thờ Mor Behnam
Không gian bên trong nhà thờ lưu giữ nhiều hiện vật và chi tiết thủ công có giá trị, tạo nên nét đặc biệt so với nhiều công trình tôn giáo khác tại Mardin.
Ba cổng vào của nhà thờ
Nhà thờ Mor Behnam có ba cổng vào, được tạo tác bằng đá và góp phần định hình diện mạo kiến trúc của công trình. Mỗi lối vào đều mang nét đặc trưng của nghệ thuật xây dựng bằng đá tại khu phố cổ Mardin.
Bàn thờ và cửa bàn thờ bằng gỗ
Khu vực nội thất nổi bật với các bàn thờ và chi tiết đá được gia công tinh tế. Đặc biệt, những cửa bàn thờ bằng gỗ có giá trị nghệ thuật cao, với một số bộ phận được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Rèm dệt thủ công và các hiện vật tôn giáo
Một trong những điểm đáng chú ý là những tấm rèm dệt thủ công, in màu bằng kỹ thuật sử dụng rễ cây, được cho là có tuổi đời khoảng 1.500 năm. Nhà thờ cũng lưu giữ các bàn thờ gỗ, đèn bạc, tranh ảnh tôn giáo, bục đọc kinh trang trí ngà voi và những cuốn sách cầu nguyện viết tay.
Những hiện vật này không chỉ làm phong phú không gian nội thất mà còn phản ánh truyền thống nghệ thuật và đời sống tôn giáo lâu đời của cộng đồng Syriac tại Mardin.
Không gian sân và các công trình phụ trợ
Khu sân của nhà thờ từng có các phòng dành cho những vị thượng phụ và giám mục sinh sống trong thời kỳ nơi đây giữ vai trò quan trọng đối với cộng đồng Syriac. Sau đó, quần thể tiếp tục được mở rộng, trong đó có việc xây dựng thêm khu divanhane vào năm 1925.
Không gian sân vì vậy không chỉ đóng vai trò phụ trợ mà còn giúp thể hiện quá trình phát triển của Nhà thờ Mor Behnam qua nhiều giai đoạn lịch sử.
>> Xem thêm: Khám Phá Di Tích Letoon Thánh Địa Linh Thiêng Của Lycia Cổ Đại
Kinh nghiệm tham quan Nhà thờ Mor Behnam
Nếu muốn đưa Nhà thờ Mor Behnam vào lịch trình khám phá Mardin, du khách nên nắm một số thông tin thực tế về thời gian tham quan, giá vé và quy tắc ứng xử tại công trình tôn giáo.
Thời gian tham quan
Du khách nên kiểm tra lại giờ mở cửa trước chuyến đi vì lịch tham quan có thể được điều chỉnh. Theo thông tin từ cơ quan du lịch địa phương, Nhà thờ Mor Behnam đóng cửa vào thứ Hai, các ngày còn lại mở cửa từ 09:00–12:00 và 13:00–17:00. Khoảng thời gian buổi sáng hoặc đầu giờ chiều phù hợp để kết hợp tham quan nhà thờ với các di tích khác trong khu phố cổ Mardin.
Giá vé tham quan
Thông tin du lịch chính thức hiện niêm yết giá vé người lớn và vé sinh viên cho Nhà thờ Mor Behnam. Tuy nhiên, mức giá có thể được điều chỉnh theo từng thời điểm, vì vậy du khách nên kiểm tra lại thông tin trước ngày tham quan.
Những điều cần lưu ý khi tham quan nhà thờ
Vì vẫn là một công trình tôn giáo đang được cộng đồng Syriac sử dụng, du khách nên giữ thái độ trang nghiêm trong suốt thời gian tham quan.
- Ăn mặc lịch sự và giữ trật tự trong khu vực nhà thờ.
- Hạn chế nói chuyện lớn tiếng hoặc làm ảnh hưởng đến hoạt động cầu nguyện.
- Tuân thủ hướng dẫn của người phụ trách khi di chuyển trong khu vực nội thất.
- Kiểm tra quy định chụp ảnh, quay phim trước khi ghi hình các khu vực bàn thờ và hiện vật tôn giáo.
Những địa điểm nổi bật gần Nhà thờ Mor Behnam
Nhà thờ Mor Behnam nằm trong khu vực Old Mardin, thuận tiện kết hợp với nhiều công trình lịch sử, tôn giáo và văn hóa nổi bật trong hành trình khám phá thành phố.
Nhà thờ Keldani
Nhà thờ Keldani là một công trình gắn với cộng đồng Kitô giáo Chaldean tại Mardin. Nhà thờ mang dấu ấn của truyền thống Kitô giáo phương Đông, từ không gian thờ tự đến những chi tiết kiến trúc được xây dựng theo phong cách phù hợp với điều kiện địa phương.
Sự hiện diện của công trình này góp phần cho thấy bức tranh tôn giáo đa dạng của Mardin, nơi nhiều cộng đồng Kitô giáo cùng tồn tại bên cạnh cộng đồng Hồi giáo trong lịch sử thành phố.
Bảo tàng Mardin
Bảo tàng Mardin nằm trong một công trình lịch sử bằng đá và lưu giữ nhiều hiện vật khảo cổ của khu vực. Bộ sưu tập phản ánh các giai đoạn lịch sử khác nhau, từ những nền văn minh cổ đại đến thời kỳ La Mã, Byzantine và Ottoman.
Không gian trưng bày giúp du khách hiểu thêm về lịch sử lâu đời của Mardin và vùng Lưỡng Hà phía bắc, đồng thời hình dung rõ hơn về quá trình hình thành của thành phố qua nhiều thời kỳ.
Zinciriye Madrasa
Zinciriye Madrasa, còn được gọi là Sultan Isa Madrasa, là một trường học Hồi giáo có từ cuối thế kỷ 14. Công trình gây ấn tượng với những bức tường đá màu vàng đặc trưng, sân trong, mái vòm và các chi tiết trang trí mang phong cách kiến trúc Hồi giáo thời trung cổ.
Madrasa nằm trên địa hình cao của Mardin, vì vậy khu vực này còn có tầm nhìn rộng xuống đồng bằng Mesopotamia. Đây cũng là một trong những công trình tiêu biểu cho kiến trúc lịch sử bằng đá của thành phố.
Mardin Ulu Camii
Mardin Ulu Camii là một trong những nhà thờ Hồi giáo lâu đời và nổi bật nhất tại khu phố cổ. Công trình có kiến trúc bằng đá đặc trưng, với không gian sân trong và tháp minaret trở thành một dấu ấn dễ nhận biết trên đường chân trời của Mardin.
Ulu Camii phản ánh vai trò quan trọng của Hồi giáo trong lịch sử đô thị Mardin, đồng thời tạo nên sự tương phản thú vị với những công trình Kitô giáo Syriac lâu đời trong cùng khu vực.
Tu viện Deyrulzafaran
Tu viện Deyrulzafaran là một trong những trung tâm tôn giáo quan trọng của cộng đồng Syriac Orthodox, nằm cách khu phố cổ Mardin khoảng 10 km. Tu viện được xây dựng trên sườn núi và sở hữu quần thể kiến trúc bằng đá với nhiều không gian thờ tự, sân trong và phòng sinh hoạt.
Tu viện có lịch sử lâu đời, từng giữ vai trò quan trọng trong đời sống tôn giáo của cộng đồng Syriac tại khu vực. Đặc biệt, nơi đây từng là trụ sở của Thượng phụ Syriac Orthodox trong nhiều thế kỷ, góp phần tạo nên vị thế đặc biệt của Deyrulzafaran trong lịch sử Mardin.
Nhà thờ Mor Behnam là một công trình tôn giáo có giá trị đặc biệt tại Mardin, nổi bật với lịch sử lâu đời, kiến trúc đá đặc trưng và nhiều hiện vật mang dấu ấn của cộng đồng Syriac. Đây là điểm đến đáng chú ý dành cho du khách muốn khám phá sâu hơn về di sản tôn giáo, văn hóa và kiến trúc của Mardin.
